Phá chấp và tự do

Em thân mến,

Việc em có sự suy ngẫm, đặt câu hỏi và phân vân, hướng đến sự tự lực trên con đường tìm cầu chân lý là một điều đáng trân trọng. Đức Phật, Chân Sư D.K. luôn khuyên các đệ tử có sự phân biện. Phân biện (discernment), phản tỉnh (reflection) là điều luôn được khuyến khích tại trường. 

Em nói rằng: "Cuộc sống này, thế giới này có quá nhiều sự che đậy. Thông qua một cách thức nào đó để đạt được điều gì đó trong cái gọi là “con đường tâm linh” cũng chỉ tạo thêm những bức màn khác chứ chẳng phải vén được bức màn để đến được với sự thật. Cái mà thu lượm được có chăng cũng chỉ kiến thức. Một trò chơi của cái trí, càng thu lượm kiến thức càng rời xa sự thật." Vâng! Blavatsky có nói "Cái Trí là kẻ giết chết sự thật". Câu này có lẽ rất khớp với điều em nói. Nhưng chính Cái Trí cũng là kẻ làm hiển lộ sự thật, khi nó được soi sáng bởi Linh Hồn. Ở đây chúng ta thấy có sự khác biệt giữa hạ trí (trí cụ thể, kiến thức) và thượng trí (trí trừu tượng, minh triết). Hạ trí phát triển quá mức có thể dẫn đến sự chia rẽ, tuy nhiên, hạ trí cần phát triển đến một mức độ nào đó để kết nối với thượng trí.

Em tự hỏi: "Có phải không có một phương pháp nào, người thầy nào dạy ta hiểu về chính mình, con đường này thật sự phải đơn độc? Liệu có một tự do như Krishnamurti đã gợi mở? Một sự tự do vượt khỏi định nghĩa, vượt khỏi quy định, vượt khỏi kiến thức, vượt khỏi hiểu biết? Một sự tự do như chính nó đang là mà vượt khỏi sự kiểm soát của cái trí, suy nghĩ, suy tưởng thông thường? Có phải lúc đó, tình thương mới thật sự hiện diện một cách vô vị kỷ?"

Con đường này có thực sự cô độc? Chị nghĩ là không, dù việc nỗ lực phải là tự thân (giống như không ai có thể ăn giùm bạn, hay chứng ngộ được giùm bạn). Người hành giả không đơn độc trên con đường bởi luôn có những người bạn đồng hành, những huynh đệ phía trước và phía sau y. Người hành giả khiêm nhường và mở lòng đều có thể học được từ tất cả mọi người xung quanh mình. Thậm chí ngay cả ở những khoảnh khắc đêm tối của linh hồn, hay những thử thách của các bậc điểm đạo tưởng chừng như chỉ có mình ta chiến đấu, cuối cùng, khi vượt qua được, ta hiểu rằng chính nó, sự cô lập đó cũng lại là một ảo tưởng.

Krishnamurti là một bậc giác ngộ có thể nói là đi trước thời đại và ở ông nổi bật về tư tưởng phá chấp những lề lối cũ kỹ, chật hẹp, khuyến khích sự tự do, tự lực. Tất nhiên phá chấp là tốt, nhưng cần có mức độ nhận thức đến chừng nào đó rồi mới có thể nói đến chuyện phá chấp và tự do, nếu không sẽ rất dễ có nhiều ngộ nhận.

Chân lý vốn chỉ có một nhưng có nhiều mặt, và tùy theo sự phát triển tâm thức của chúng ta mà chúng ta chỉ thấy được phần nào của sự thật. Càng tiến hóa thì cái nhìn chúng ta càng bao gồm hơn và càng gần hơn với sự thật. Sự phát triển trên đường đạo, song song với cái thấy còn cần rất nhiều sự tinh luyện các thể cho trong suốt, để có thể hồi đáp với những rung động ngày càng vi tế hơn trên các cõi cao.

Thân mến,

T.D

"Tư tưởng của Krishnamurti không dành cho những người thấp, còn đầy tính chất của phàm ngã, và như vị Chân sư trong The Initiate nói, có thể rất nguy hiểm. " ~ M.T.M.

Tình thương dịu mát

Bác sĩ Newton Kondaveti, chuyên gia về chữa lành tâm thức nhấn mạnh hai phẩm chất quan trọng cần được vun bồi ở người làm công việc chữa lành và trợ giúp người khác (mà mình nghĩ cần cho tất cả mọi người), đó là yêu thương và hiện diện. Hai phẩm chất này cùng kết hợp với nhau trong một thứ tình thương tỉnh thức mà ông gọi là “cool love”, khác với “hot love” hay tình yêu thông thường ở chỗ nó giống với lòng trắc ẩn, từ bi hơn. Theo ông, hiện diện và yêu thương đi cùng nhau, chúng cùng nhau xuất hiện hay cùng nhau vắng mặt. Phẩm chất hiện diện tự nhiên hiển lộ khi chúng ta có mặt trọn vẹn ở hiện tại, không kỳ vọng, không phán xét, không định kiến mà thư thái và chấp nhận thực tại như nó đang là.

“Cool love” làm mình nhớ đến câu nguyện Bồ Tát Quán Thế Âm trong kinh Phổ Môn “Nam mô thanh tịnh bình thùy dương liễu Quán Thế Âm Như Lai cam lồ sái tâm”. Thầy Thích Thanh Từ giảng nghĩa: “Bình thanh tịnh đựng nước cam lồ, nhờ cành dương liễu rưới khắp làm cho tâm người được mát mẻ. Nước cam lồ vừa ngọt vừa mát, biểu trưng cho lòng từ bi, chan rải đến đâu làm êm dịu mọi khổ đau của chúng sinh tới đó. Bình thanh tịnh là biểu trưng cho người giữ giới nên tâm thanh tịnh. Từ bình thanh tịnh mới chứa được nước cam lồ. Cũng thế người có giới đức thanh tịnh mới phát khởi lòng từ bi. Còn cành dương liễu để làm gì? Cành dương liễu biểu trưng cho đức nhẫn nhục, mềm mại nhưng dẻo dai. Muốn đem lòng từ bi ban rải cho chúng sinh được an vui mà thiếu đức nhẫn nhục thì lòng từ bi khó thực hiện được.”

Từ bi

bao khổ đau
để yêu thương
bao mất mát
để nhường nhịn
bao đổ vỡ
để thuận hoà
bao sóng gió
để an yên

Thơ của Lê và ảnh Lê chụp.